Chủ cửa hàng thường phải chọn giữa nâng cấp quầy trưng bày, mua thiết bị hay giữ vốn để nhập hàng. Thời gian hoàn vốn cho biết mất bao lâu để dòng tiền tăng thêm bù được khoản đầu tư ban đầu. Chỉ số này giúp so nhịp thu hồi vốn khi tiền mặt có giới hạn.
1. Tách khoản bỏ ra ban đầu và tiền tăng thêm
Ghi chi phí mua, lắp đặt và khoản phát sinh ngay lúc triển khai. Sau đó so dòng tiền khi thực hiện với trường hợp giữ nguyên hiện trạng. Tách tiền thu thêm từ bán hàng và các khoản tăng thêm như giá vốn, điện, bảo trì, vận chuyển. Ghi phần vốn phải giữ trong hàng tồn nếu phương án yêu cầu nhập thêm.
Dùng dòng tiền thực nhận và thực chi cho phép tính thu hồi vốn. Nếu thu tiền chậm hoặc trả tiền trước, phản ánh thời điểm đó trong bảng theo tháng. Để đọc phương pháp, xem hướng dẫn về hoàn vốn và hoàn vốn chiết khấu của ACCA.
2. Tính hai phương án trên cùng giả định
Giả định cửa hàng đang cân nhắc sửa quầy trưng bày hoặc thêm thiết bị bán hàng. Các số liệu dưới đây chỉ để minh họa. Dòng tiền tăng thêm là khoản còn lại mỗi tháng sau khi trừ chi phí vận hành phát sinh.
| Phương án | Chi ban đầu | Dòng tiền tăng thêm mỗi tháng | Hoàn vốn cơ sở |
|---|---|---|---|
| A. Sửa quầy | 18 triệu đồng | 3 triệu đồng | 6 tháng |
| B. Thêm thiết bị | 24 triệu đồng | 4 triệu đồng | 6 tháng |
Khi dòng tiền đều, lấy chi ban đầu chia dòng tiền tăng thêm mỗi tháng. Nếu tháng đầu chưa tạo tiền hoặc mùa thấp điểm làm dòng tiền giảm, cộng dồn từng tháng đến khi thu hồi đủ. Ví dụ dòng tiền của A trong ba tháng đầu lần lượt là 1, 2 và 3 triệu đồng. Nếu từ tháng tư đều 3 triệu đồng/tháng, A thu hồi đủ 18 triệu vào cuối tháng thứ bảy.
3. So thêm một kịch bản bất lợi
Giả sử dòng tiền của A giảm từ 3 xuống 2 triệu đồng/tháng, thời gian thu hồi tăng từ 6 lên 9 tháng. Nếu B giảm từ 4 xuống 2 triệu đồng/tháng, thời gian tăng lên 12 tháng. Hai phương án giống nhau ở kịch bản cơ sở nhưng khác nhau về số vốn ban đầu và sức chịu đựng khi bán chậm.
Kiểm thêm khả năng chậm lắp đặt, thiếu hàng hoặc phát sinh bảo trì. Trường hợp dòng tiền tăng thêm bằng 0 hoặc âm, công thức chia đơn giản không cho một mốc thu hồi vốn có ý nghĩa. Khi đó cần sửa giả định hoặc xem lại phương án.
4. Kiểm xem cửa hàng còn đủ tiền vận hành
Sau khi chi đầu tư, lập bảng tiền mặt cho các kỳ trả tiền thuê, nhập hàng và lương. Nếu đầu tư khiến cửa hàng thiếu vốn để giữ mã bán đều, rủi ro vận hành có thể cao dù phép tính cho thời gian hoàn vốn ngắn. Có thể chia thành đợt thử nhỏ và đặt mốc xem lại dòng tiền thực tế sau một hoặc hai tháng.
Thời gian hoàn vốn thông thường bỏ qua dòng tiền sau thời điểm thu hồi và không chiết khấu tiền theo thời gian. Với hai phương án có tuổi thọ, bảo trì và giá trị sử dụng khác nhau, đọc thêm các dòng tiền sau mốc hoàn vốn trước khi chốt. Xem thêm cách lập quỹ dự phòng cho cửa hàng.
